Disposable income là một khái niệm chuyên dùng trong ngành kinh tế, nó đóng vai trò quan trọng đối với các quyết định tài chính của mỗi cá nhân. Vậy disposable income là gì? Hãy cùng đọc qua bài viết dưới đây, để phổ cập thêm nhiều kiến thức hữu ích liên quan đến lĩnh vực kinh tế và đời sống xã hội nhé!
Disposable income là gì? Disposable income hay còn gọi là “Thu nhập khả dụng”. Đây là phần thu nhập mà mỗi cá nhân hay hộ gia đình có được sau khi đã đóng hết mọi khoản thuế và phí bắt buộc cho nhà nước. Họ có thể sử dụng nó cho việc mua sắm, tiết kiệm và đầu tư.
Disposable income là gì?
Disposable income là thuật ngữ được sử dụng phổ biến trong ngành kinh tế học. Vậy disposable income là gì? Khi dịch sang tiếng Việt, disposable income có nghĩa là “thu nhập khả dụng”. Thực chất, đây chính là khoản thu nhập cuối cùng mà mỗi cá nhân hay hộ gia đình nhận được sau khi đã trừ hết mọi khoản thuế thu nhập và đóng tiền bảo hiểm xã hội. Người nắm giữ số tiền này có thể dùng nó cho các mục đích như tiêu dùng, thanh toán hóa đơn, trả nợ, tiết kiệm, đầu tư,…
Ví dụ cụ thể để bạn dễ hiểu hơn như sau: Giả sử, mỗi tháng tổng số tiền bạn nhận được từ các nguồn thu như lương hành chính, lương làm thêm giờ, tiền lời kinh doanh, tiền lãi ngân hàng,… là 50 triệu. Đồng thời, tiền thuế và tiền bảo hiểm xã hội bạn phải đóng cho nhà nước là 15 triệu. Vậy bạn sẽ còn lại 35 triệu và đó chính là thu nhập khả dụng của bạn. Bạn có thể sử dụng số tiền này cho việc mua sắm đồ dùng, thực phẩm hay tiết kiệm, tùy vào nhu cầu của bạn.
Thu nhập khả dụng không đơn giản chỉ nói về việc bạn kiếm được số tiền bao nhiêu sau khi trừ đi thuế. Mà nó còn phản ánh đến các quyết định chi tiêu và mức sống của bạn ở hiện tại, lẫn tương lai. Chính vì thế, việc quản lý chặt chẽ phần thu nhập này là rất cần thiết và quan trọng, nó góp phần tạo dựng nên một nền tảng kinh tế vững chắc. Giúp cuộc sống của bạn luôn có sự ổn định và dần cải thiện về khả năng tài chính.
Những điểm đặc trưng của thu nhập khả dụng
Thu nhập khả dụng nắm giữ vai trò quan trọng đối với khả năng chi tiêu và tiết kiệm của cá nhân. Không chỉ vậy, nó còn gây tác động lớn đến tốc độ phát triển kinh tế và sự công bằng xã hội ở mỗi quốc gia. Sau đây chính là những đặc điểm cơ bản của disposable income:
– Khả năng tiêu dùng: Với khoản thu nhập khả dụng vào mỗi tháng, bạn có thể dùng nó để chi tiêu cho các nhu cầu thiết yếu như mua thực phẩm, đóng tiền điện, tiền nước, tiền học, tiền xăng, quần áo, học phí, truyền hình cáp,…
– Khả năng tiết kiệm: Ngoài việc chi tiêu mua sắm cá nhân, bạn có thể dùng khoản thu nhập sau thuế cho việc tiết kiệm. Hoặc đầu tư vào các hạng mục có sản sinh ra lợi nhuận, ví dụ như mua sắm bất động sản, gửi ngân hàng lấy lãi, chứng khoán,…
– Khả năng phân bổ: Với số tiền đã trừ thuế mà bạn có được vào mỗi tháng, bạn có thể phân bổ nó vào các mục tiêu ngắn hạn, hay dài hạn tùy vào nhu cầu của bạn, ví dụ như y tế, sức khỏe, giáo dục, mua bất động sản,… Chính phủ sẽ dựa vào mức thu nhập khả dụng của từng tổ chức hay cá nhân, để thiết lập nên các chính sách quản lý, điều tiết giá cả thị trường, sao cho phù hợp với khả năng chi trả của người dân.
– Ảnh hưởng đến nền kinh tế: Disposable income được xem là một chỉ số có tầm ảnh hưởng lớn đối với hoạt động sản xuất, và kinh doanh. Nói cụ thể hơn, khi mức thu nhập sau thuế của người dân tăng cao, họ thường có khuynh hướng mua sắm và chi trả tiền nhiều hơn cho các nhu cầu cá nhân. Điều này, gia tăng mức tiêu thụ hàng hóa và thúc đẩy sự tăng trưởng kinh tế.
– Sự tác động của chính sách tài khóa: Chính những “công cụ” vĩ mô hỗ trợ chính phủ điều tiết và kiểm soát tình hình kinh tế như chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa, thuế, chi tiêu công,… có thể tác động trực tiếp đến mức thu nhập khả dụng của người dân qua từng thời kỳ.
– Quyết định tài chính cá nhân: Disposable income có thể ảnh hưởng đến các quyết định đầu tư, hay việc sử dụng “đòn bẩy tài chính” của mỗi người dân, hay tổ chức. Đồng thời, thông qua chỉ số đo lường này, chính phủ sẽ đánh giá được sức mua của người tiêu dùng, cũng như những yếu tố tác động đến hoạt động kinh doanh, sản xuất của mỗi doanh nghiệp.
Công thức tính thu nhập khả dụng là gì?
Trong ngành kinh tế học, thu nhập khả dụng sẽ được tính theo công thức:
Thu nhập khả dụng (Disposable income) = Thu nhập trước Thuế – tổng số tiền thuế phải nộp mỗi tháng/ năm.
Viết ngắn gọn là: Yd = PI – TCN
Ngoài ra, công thức tính số tiền thu nhập khả dụng dùng cho việc chi tiêu và tiết kiệm như sau:
Yd = C + S
Trong đó:
– Yd: Tổng số tiền mà bạn kiếm được trong một khoảng thời gian nhất định, nó gồm có tiền lương, tiền thưởng, tiền lãi ngân hàng, tiền lãi từ cổ phiếu, tiền lời từ việc kinh doanh, và bất cứ khoản thu nào.
– C: Đây là khoản thu nhập đã trừ các khoản thuế theo quy định, nó dùng để chi trả tất cả các khoản chi phí bắt buộc vào mỗi tháng, ví dụ như tiền điện, tiền nước, tiền thuê nhà, tiền mua đồ ăn, thức uống, tiền học phí,…
– S: Số tiền bạn dùng vào các mục đích chi tiêu khác như tiết kiệm, đầu tư hay trả nợ.
Ví dụ cụ thể như sau:
Tổng số tiền bạn kiếm được trong tháng 8/2024 là 100.000.000 đồng, và mức thuế suất thu nhập cá nhân hiện hành là 20%. Tức số tiền thuế bạn phải đóng cho nhà nước là 20.000.000. Vậy tính ra, trong tháng 8, thu nhập khả dụng của bạn là: 100.000.000 – 20.000.000 = 80.000.000 đồng.
Đây chỉ là ví dụ giả định, còn trên thực tế, tùy vào mức thu nhập của bạn vào mỗi tháng, mà sẽ tính theo mức thuế suất khác nhau, dao động từ 5% đến 35%.
Thu nhập khả dụng dùng vào mục đích gì?
Dưới góc nhìn thực tế cho thấy, mục đích chi tiêu của người dân rất đa dạng, chủ yếu phụ thuộc vào mức thu nhập khả dụng của từng cá nhân, hộ gia đình hay các tổ chức doanh nghiệp. Tuy nhiên, chung quy lại, khoản thu nhập này thường được sử dụng vào 3 mục đích chính gồm:
Tiêu dùng
Đây chính là một trong những mục đích cơ bản của hầu hết mọi người khi có được khoản thu nhập khả dụng. Với số tiền này, họ có thể chi trả cho việc mua sắm quần áo, đồ ăn, thức uống, đóng tiền học phí, chăm lo sức khỏe, sử dụng các loại hình dịch vụ, thư giãn giải trí, đi du lịch,…
Việc tiêu dùng không chỉ giúp mọi người thỏa mãn nhu cầu của bản thân. Mà còn thúc đẩy quá trình sản xuất, kinh doanh và lưu thông hàng hóa trong xã hội, tạo ra nhiều việc làm cho người lao động, giúp nền kinh tế tăng trưởng mạnh mẽ.
Tiết kiệm
Những người có mức thu nhập khả dụng cao vào mỗi tháng, họ thường trích ra một phần nhỏ để tích lũy và dự phòng cho các rủi ro ngoài ý muốn. Tiết kiệm là một việc làm vô cùng cần thiết. Nhất là trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế và lạm phát tăng cao như hiện nay, việc kiểm soát chi tiêu và tiết kiệm đúng đắn, sẽ giúp chúng ta đảm bảo được sự an toàn và ổn định lâu dài về mặt tài chính, tránh tình trạng thiếu hụt ngân sách và mất khả năng thanh toán.
Đầu tư
Đa số những người có tầm nhìn xa trông rộng và được trang bị đầy đủ kiến thức lẫn kinh nghiệm trong lĩnh vực đầu tư, họ sẽ dành một khoản tiền từ thu nhập khả dụng để đầu tư vào nhiều hạng mục khác nhau. Ví dụ như mua bất động sản, cổ phiếu, trái phiếu hoặc các tài sản tài chính khác.
Việc đầu tư thông minh không chỉ mang lại cho họ nguồn lợi nhuận trong tương lai, mà còn giúp họ gia tăng giá trị tài sản và phát triển nền tảng kinh tế vững mạnh. Tuy nhiên, đi kèm với những mặt tích cực này, chính là vô vàn rủi ro có thể gây thiệt hại tài chính cho các nhà đầu tư.
Vì thế, chúng ta cần hết sức cẩn trọng và tìm hiểu kỹ lưỡng trước khi rót tiền vào các dự án ngắn hạn và dài hạn, nhất là các hạng mục có tỷ suất sinh lời cao bất thường so với lãi suất thị trường, để tránh tiền mất tật mang.
Hy vọng rằng, với những thông tin được chia sẻ trên đây, bạn đã nắm vững khái niệm disposable income là gì? Thông qua đó, có thể cung cấp thêm cho bạn nhiều kiến thức hữu ích về lĩnh vực kinh tế, để bạn hiểu rõ tầm quan trọng của việc chi tiêu và quản lý thu nhập khả dụng.